Ana Sayfa Yurt Bellapais sıkıntılı

Bellapais sıkıntılı

Binlerce aileye geçim sağlayan restoran sektörü ciddi bir sıkıntı içine girdi.

Giriş Tarihi: 29 Ekim 2012 Pazartesi 14:02
Bellapais sıkıntılı

Otellerin ‘herşey dahil sisteme’ geçmeleriyle müşterinin dışarı çıkmaması restoranları büyük ölçüde zorlarken, uzun bayram tatilinden medet uman restoranlar hayal kırıklığına uğradılar.


Girne’nin en gözde yerleşim merkezlerinden olan Bellapais’tebir zamanlar yüzde 100’e yakın doluluk oranıyla çalışan restoranların eski günleri aradığı görüldü. Star Kıbrıs’a konuşan restoran sahipleri binlerce dolarlık teşviklerle ülkeye getirilen turistlerden sadece acenteler ve casinolu lüks otellerin yararlandığını belirtti. Kybele restoranın işletmecilerinden Enis Kaki, herşeydahil sistemin yaygınlaşmasının işlerini olumsuz etkilediğini kaydetti. “Daha önce böyle uzun bir bayramda müşterileri oturtacak yer bulamazdık” diyen Kaki, “büyük oteller yapıldığında turist sayısı aratacak diye sevinmiştik. Sayı arttı ama bu kez de gelen turistler otelden çıkmamaya başladı” ifadesini kullandı. Yine Bellapais’te hizmet veren Huzur Ağaç restoranın işletmecisi Ercan Küçük ise geçen yıllara müşteri sayısında büyük düşüş olduğuna dikkat çekerek, “kaç yıldır maaşlara zaman gelmedi. Eski müşterilerin üçte birini ancak görüyoruz” dedi. RES-BİR eski başkanı İlhan Kaki de restoran sektöründeki sıkıntıları herşeydahil sisteme bağladı. Marketlerde sıcak hazır yemek satılmasının da müşteri kaybında etken olduğunu dile getiren Kaki, “dünyada başka hiçbir yerde markette sıcak yemek satılmaz. Güney de de böyledir. Güney’de soğuk içecek dahi zor bulursunuz marketlerde” şeklinde konuştu.



“NEREDE ESKİ BAYRAMLAR”
Girne’nin ünlü restoranlarından Huzur Ağaç’ın işletmecisi Ercan Küçük, “nerde o eski bayramlar” diyerek başladığı konuşmasını şöyle sürdürdü: “Nerede o eski bayramlar. Yine diğerlerine nazaran iyiyiz ama turist yok, yerli de dışarı çıkmıyor. Bayram akşamları burası yerli halkla dolardı şimdi o kalabalığın üçte birini zor buluyoruz.



“YABANCI TURİSTTE DÜŞÜŞ VAR”
Yabancı turistte düşüş var. Özellikle de Ekim ayı girdiğinden bu yana… Güney’den gelen gruplarda da azalma mevcut. Bunu ekonomik sıkıntıya bağlıyoruz. Kaç yıldır maaşlara artış gelmedi. Okulların açılması da bir başka sebep. Aileler çocukların ihtiyaçlarını mı karşılayacak, eğlenmeye mi çıkacak? Halkın yüzde 90’ı çocuğunu özel okulda okutuyor. Yıllık en az 4 bin pound okul ücretidir. İnsanlarda haklı.”


“SÜPERMARKETLERİN HAZIR YEMEK SATMALARI DA BİR ETKEN”
RES-BİR eski başkanı İlhan Kakibüyük otellerin her şey dahil sisteme geçmesiyle, müşterinin otelden dışarı çıkmadığını, dolayısıyla restoranların müşteri kaybettiğini ifade etti. Marketlerde sıcak hazır yemek satılmasının da müşteri kaybında etken olduğunu dile getiren Kaki sözlerini şöyle sürdürdü: “Turist sayısında artış var ama oteller her şey dahil sisteme geçti. Bundan restoranlar, barlar cafeler etkilendi. Açık büfe yemek veriliyor, büyük sanatçılar getirilip, yerli halk orada ağırlanıyor. Ayrıca süpermarketlerin hazır yemek satması da bizim işlerimizi olumsuz etkiliyor. Dünyada, başka hiçbir yerde markette sıcak yemek satılmaz. Güneydede böyledir. Güney’de soğuk içecek dahi zor bulursunuz marketlerde. Bizim marketlerimiz aynen otellerdeki açık büfe gibi… Ev kiralayanlar gidip marketten alıyor yemeğini.



“BU SİSTEM DÜNYADA TUTMADI”
Herşeydahil sistem dünyada tutmadı. Türkiye’de çıkmak istiyor ama çok zor. Bir girdin mi çıkamıyorsun. Türkiye’de zararını gördü. Turist,herşeydahil sistemin olduğu bir otele çok parayla gitmiyor. KKTC şimdi aynı yanlışı yapmaya başladı. Neyse ki burada herşeydahil sistemde içki verilmiyor. Türkiye onu da kaptırdı, veriyor. Umarız burada da bu yanlışı devam ettirmezler.



“MÜŞTERİ KALİTESİ DÜŞTܔ
Burada bir başka konu müşteri portföyünün değişmesi. Eskiden KKTC’ye para harcayan turist gelirdi. Onlar her şey dahil sistemi istemezdi çünkü garsondan bir bardak çay istese ‘orada var, kendin al’ diyecekler. Kaliteli hizmet isteyen turist her şey dahili tercih etmiyor. O yüzden her şey dahil sistem otellerin hizmet kalitesini de düşürdü.



“BU SİSTEMDEN NASIL ÇIKILACAĞINI TARTIŞMALIYIZ”
Herşey dahil sistem başladığında restorancıların Bakanlıkla anlaşarak, bu sistemden nasıl çıkılacağına dair çözüm bulmaları gerekirdi. Bu sistem devam ettiği sürece işlerin iyi gitmesini beklemek iyi niyetli olmak anlamına gelir. Gelecekte işlerin daha da kötüye gideceğine dair işaretler var. Bu sisteme göre turistin artması hiçbir işe yaramıyor.



“GÜNEY’DEN LUNCH PAKETİYLE GELEN VAR”
Güney’den gelenlerin birçoğu da lunch paketiyle geliyor. Burada oturup bu pakettekileri yiyeni görüyoruz.



“SON BİR YIL İÇİNDE 200 RESTORAN EL DEĞİŞTİRDİ”
Bu nedenlerin hepsi birleşince doğal olarak işler azalıyor. Son bir yıl içinde 200 civarında restoran el değiştirdi veya kapandı. Bununla birlikte (el değiştirenlerle beraber) 300 restoran da açıldı. Bunlar büyük rakamlar. 2012’in sonuna geldik ama hala kayıtsız restoranlar vardır. Aile işletmelerini bunların arasında sayabiliriz. Turistin geçtiği yerde önce bir şeyler satmaya başlıyor. Sonra ufak ufak yiyeceğe geçiyor. Şikayet olmadıktan sonra devletin bunları tespit etmesi çok zor.



“BİR YER AÇILIR, İKİ YER KAPANIR”
Restoranların açılıp kapanması bir şey değil ama bir yerin açılması demek, bir veya iki yerin kapanması anlamına geliyor. Çünkü her yeni mekandiğerlerinden daha farklı ve yeni bir konseptte açılıyor. Yeni açılanın da iki yılda kendini yenilemesi gerekiyor. Bu sektörde iki yılda bir küçük yenileme, beş yılda birde büyük yenileme gerekiyor.”



“BAYRAM OLMASINA RAĞMEN ÇOK DÜŞÜK”
Bellapais’in ünlü dinlence mekanlarından Dut Ağacı Kahvenin sahibi Rafet Ulusoy’da, işlerin azlığından şikayet etti. “1976 yılından beri burayı işletirim. Bayram olmasına rağmen işler çok durgun. Bayramda buralar dolar taşardı. Şimdi kimse yok gördüğünüz gibi…” diyen Ulusoy, ekonomik krizin bunda etkin olduğunu belirtti.



“MÜŞTERİ KONSEPTİ DEĞİŞTİ”
Kybele restoranın işletmecilerinden Enis Kaki ise, KKTC’ye gelen müşteri konseptinin değiştiğini kaydetti. Bu değişimde otellerin her şey dahil sisteme geçmesinin büyük rolü olduğunu savunan Kaki, “eskiden bayrama gelenler oturup, yemek yerlerdi. Şimdi ise Manastırı gezip, geri otellerine gidiyorlar” dedi.



“NASIL KURTARIYORLAR ANLAMAK MÜMKÜN DEĞİL”
Eskiden KKTC’de yarım pansiyonun yaygın olduğunu ancak şimdi büyük otellerin her şey dahil sisteme geçtiklerini yineleyen Kaki sözlerini şöyle sürdürdü: “Şimdi kişiler paket program alıyorlar. Çok ucuza geliyor. Elektrik parası, çalışanların maaşı, transfer derken nasıl ayakta durduklarına şaşıyorum aslında ama sanırım sürümden kazanıyorlar. ‘Boş olacağına masraf çıksın yeter’ diyorlar herhalde. 250-300 Euro’ya yemek, konaklama, transfer nasıl kurtarır anlamak mümkün değil!



“GÜNEY KIBRIS ANTALYA’DAN ETKİLENDİ”
Güney’den gelen bazı acentelerde bize dert yanıyor. Onlarda Antalya’da her şey dahil sistem yüzünden müşteri kaybettiklerinden şikayetçiler. ‘Rezervemiz Antalya’ya aktarıldı’ diyorlar.



“ARTIK ÖZEL GÜNLERDE YEMEĞE ÇIKIYORLAR”
Bir başka etken ise ülkemizdeki ekonomi politikaları. Artık memurlar eskisi gibi ek mesai alamıyor. Eskiden mesaisini alan yemeğe çıkardı, şimdi ancak özel günlerde yemeğe çıkıyorlar. Yerli müşteride pek para yok.



“KAPILAR AÇILDIĞINDA YEMEK PROGRAMI BURADAYDI”
Tabi başka etkenlerde var. Mesela kapılar açıldığında yemek programı tamamen buradaydı. Güney’den Kuzeye gezmeye gelenler yemeklerini burada yiyip gidiyordu. Oradaki restoranlar Bakanlığa şikayet etmiş, ‘bizim müşterilerimizi alıyorlar’ diye. Öyle olunca tur operatörleri üzerinde bir baskı oluştu. Şimdi kahvaltıdan sonra Kuzey’e geçiyorlar, öğle yemeğinde Güney’e dönüyorlar. Yemeği Güney Lefkoşa’da yiyorlar. Kuzey’den kimse yemek almıyor. Turist gelmeye geliyor. Örneğin Güney’den yılda 700-800 bin giriş var. Bunun esnafa girdisi nasıl olabilir, onun için çalışmak lazım. Bunun programının yapılması lazım. Casino müşterilerini de turistten saymıyorum, zaten bize bir getirisi yok.



“TEŞVİK BİZİM CEBİMİZDEN ÖDENİYOR”
Sonuçta devlet turist getirmek için acentelere teşvik veriyor ama turizmde kalkınmak için tüm paydaşların yaratılan katma değerden pay almaları gerek. Neticede onlara verilen teşvikte bizim cebimizden çıkıyor. Biz bunu bize fayda sağlasın diye veriyoruz. Bu turisti içeri tıkarsan bize ne faydası olur?



“7-8 GÜNLÜK TATİLDE YER BULUNMAZDI”
Baktığınızda 7-8 gün tatil var. Eskiden müşteriler ayakta beklerdi biri kalksa da otursak diye. Bakın şimdi masalar boş. Her yıl daha da kötüye gidiyor. 20 personel çalıştırıyorum, doluluk oranı yüzde 60’ın altında olursa zarar demektir. Zaten burada turizm 5 aydır. Öyle olunca da bu süre içinde yüzde 70 doluluk oranı şarttır.



“TURİSTLER FİYATLARI MAKUL BULUYOR”
Biz menü fiyatlarımızı iki yıldır hiç artırmadık. Zaten gelen turistlerde adada fiyatların uygun olduğunu söylüyor ancak saydığım nedenlerden ötürü bize yansımıyor. Bu büyük oteller yapıldığında çok sevindik, yatak sayısı artacak, turist artacak diye… Eskiden böyle uzun bir tatilde Girne’de yürüyemezdik turistten. Ortalık ana baba günü olurdu şimdi o kadar turist gelmesine rağmen ortada kimse yok. Turist dışarı çıksa alacağı bir tek küçük sudur.”

YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Bu habere de bakabilirisiniz

Piknik alanı çöpten geçilmiyor

Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık