Ana Sayfa Dünya Tasarruf Kooperatif Bankaları batıyor

Tasarruf Kooperatif Bankaları batıyor

Kooperatifçiliğin demokratik yapısı var, müdahale yoktur ve devamlı eğitim süreci söz konusudur. Öncelikle bunların özümsenmesi gerekir. Ancak bizde bunların hiçbiri yapılmadan kooperatifçiliği yönettiklerini dile getirenler var”

Giriş Tarihi: 26 Şubat 2018 Pazartesi 12:18
Tasarruf Kooperatif Bankaları batıyor
Kime hizmet ediyorlar? Ekonomist Şafaklı, son yıllarda adları birçok şaibeli kredi veyaiflaslarla gündeme gelen, özellikle kırsal alandaki kooperatifçilik faaliyetlerinin bilimsel verilerden uzak, tamamen ilkel yöntemve profesyonel olmayan bireyler eliyle yürütüldüğünü belirtti    

 “Kooperatifçiliğin demokratik yapısı var, müdahale yoktur ve devamlı eğitim süreci söz konusudur. Öncelikle bunların özümsenmesi gerekir. Ancak bizde bunların hiçbiri yapılmadan kooperatifçiliği yönettiklerini dile getirenler var”

“Bizde tasarruf ‘Kooperatif bankaları’ dediğimiz kooperatifler, banka görevi yapıp kredi veriyor. Kooperatiflerde görev yapan şahıslar ise, bu anlamda herhangi bir eğitime tabi tutulmadığı için, sonuçta ciddi sıkıntılar yaşanıyor”

“Kooperatifçilikte denetleme mekanizmasını oluşturan mukayyitler de sistematik bir denetleme ve otokontrol sağlayamıyor, çünkü mukayyitlerin de ciddi anlamda eğitim, yeterlilik ve uzmanlıkları olmadığı ortada”

Şafaklı, özellikle kırsal alanda ahbap-çavuş ilişkisi içinde yürütülen kooperatifçilik anlayışının, yapının çökmesine en büyük etkenlerden biri olduğuna dikkat çekerek, e-Devlet sisteminin hayata geçirilerek sistemin denetlenmesi gerektiğini vurguladı

Özlem ÇİMENDAL

Ekonomist Okan Veli Şafaklı, kooperatifçiliğin dünyada da önemli bir yere sahip olduğunu ifade ederek, bir ülke için kooperatifçiliğin sağlam temellere dayandırılarak profesyonellik çerçevesinde teşvik edilmesi ve geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Şafaklı, Kooperatifçilikte olmazsa olmaz ilkelerin   KKTC’de göz ardı edildiğine dikkat çekerek, bu sektörün önemli bir ayağını oluşturan eğitimin ise uygulanmadığını vurguladı. Şafaklı, KKTC’de kooperatifçiliğin profesyonellikten çok uzak bir yapıda hizmet vermeye çalıştığını belirtti.

Kooperatifçilikte amaç düşük gelirliyi güçlendirmek

Kooperatifçiliğin esas amacının düşük gelirliyi güçlendirmek olduğuna dikkat çeken  Şafaklı, “Kooperatifçilik düşük gelirli insanların güçlendirilmesi ve gelir dağılımının düzenlenmesi için oldukça önemlidir. Kooperatifçiliğin temelinde iş birliği yatar. Küçük küçük birimler bir araya gelerek,  kar amacı gütmeden iş birliği yapar, burada temel amaç kendi ihtiyaçlarını karşılamaktır. Böylelikle birçok ihtiyaç giderilerek, gelirleri artırıp kalkınma sağlanır. Vatandaşın daha çok bilgi sahibi olduğu kooperatifçilik türü tarım kooperatifçiliğidir. Buradaki amaç da aracıları ortadan kaldırmak, güç birliği yaparak üretim ihtiyaçlarını ortak sermayede birleştirerek, girdileri düşürmek ve kazançlarını artırmak şeklinde bir çözümlemedir. Kooperatifçiliği çok geniş sektörlerde görmek mümkündür ve bu dünyada da desteklenen bir oluşumdur” dedi.

Kalkınma ve Kredi Kooperatifleri can simidi

Günümüzde “Kalkınma ve Kredi Kooperatifleri”nin can simidi görevi gördüğünün altını da çizen Şafaklı, köylerde ve kırsal yerlerde birçok insanın sıkıştığı anda kolaylıkla kredi alabileceği önemli bir görevi üstelenen kooperatiflerin önemli bir yere sahip olduğunu dile getirdi.

Kooperatifçilik ciddi analiz çalışmaları gerektiriyor

Dünyada olduğu gibi yakın coğrafyamız Türkiye’nin de kalkınma stratejileri içerisinde yer verdiği kooperatifçilikten ciddi analiz ve raporlarla ele alınarak maksimum fayda sağlamayı amaçladığını anlatan Şafaklı, “Buralarda şu anda kümelenme stratejisi var, o biraz kooperatifçilikten farklıdır. Bu da günümüzde önemli bir yere sahiptir. Ekonomide KOBİ’lerden pazarlama ve daha birçok alanda kümelenme alternatifi kooperatifçilikle birlikte desteklenir” şeklinde konuştu.

“Kooperatifçiliği güçlendireceğiz demekle güçlendirme olmaz”

Hükümet programında da yer alan kooperatifçiliğin güçlendirilmesi vurgusu hakkında da değerlendirmelerde bulunan Ekonomist Okan Veli Şafaklı, “Kooperatifçiliği güçlendireceğiz demek yetmez. Öncelikle ülkemizde kooperatifçiliğin durumuna göz atarak raporlar çıkarılmalı. Hastayı tedavi edeceğiz demeyle hastayı tedavi edemeyiz. Bizim ülkemizde kooperatifçiliğin zayıf noktaları nedir, neden batırıldılar bunlar öncelikle ele alınmalı ve bir reçete ortaya çıkarılmalı öncelikle. Eğitimden daha birçok konuya kooperatifçiliğin sorunları ele alınarak geniş ve kapsamlı bir eylem planı ortaya çıkarılmalı” dedi.

KKTC’de kooperatifçiliğin ilkeleri uygulanmıyor

Kooperatifçiliğin birtakım ilkeler ışığında hayat bulması gerektiğinin altını çizen Şafaklı, KKTC’de bu ilkelerin göz ardı edildiği ve buna bağlı olarak da kooperatifçiliğin amacına hizmet etemediğini vurguladı. En önemli ilkelerinden birinin eğitim olduğu kooperatifçilikte KKTC’nin çok cılız kaldığını ifade eden Şafaklı şöyle konuştu: “Kooperatifçiliğin demokratik yapısı var, müdahale yoktur ve devamlı eğitim süreci vardır. Öncelikle bunların özümsenmesi lazım. Ancak bizde bunların hiçbiri yapılmadan kooperatifçiliği yönettiklerini dile getirenler var” dedi.

Kooperatif çalışanlarına eğitim verilmiyor

Ülke kooperatifçiliğinde en önemli ilkelerden eğitimin uygulanmamasının dezavantajlarını da sıralayan Şafaklı, kooperatiflere gelen sekretere ve memurların alanla ilgili herhangi bir eğitimi olmamasının yanında sürekli eğitime de tabi tutulmamalarının kooperatiflerde yönetim zaafiyeti oluşturduğunun altını çizdi.

“Biz ilkeli ve profesyonel bir yönetim anlayışı yaratamadık”

Okan Veli Şafaklı, “Sekreterin biri kalkıp tarım kooperatifine gidebiliyor ya da bir memur da kalkıp memur kooperatifine gidiyor. Biz yıllardır temel ilkelere dayalı bir sistem yaratamadık maalesef. Kooperatifçilik böyle olmaz, dünyada da kabul gören standartlara uygun olarak ele alınmalı ve yönetilmeli. Kooperatifçilikte kimse kimseyi empoze edemez, demokratik bir yapı olmalıdır bunlarda” ifadelerini kullandı. Şafaklı, kooperatiflerin çoğunda eğitim alanında ciddi anlamada eksiklikler olduğuna dikkat çekerek, profesyonellikten uzak anlayışın kooperatifleri sekteye uğratarak birçok olumsuzluğa da sürüklediğine işaret etti.

Banka görevi görüyorlar, muhasebe bilgisi yok

Kooperatiflerin sağlam bir muhasebe temeline oturtulması gerektiğinin önemine vurgu yapan Şafaklı, birçok kooperatifin banka görevi gördüğünün altını çizerek şöyle konuştu “Bizde tasarruf kooperatif bankaları dediğimiz kooperatifler banka görevi yaparken, diğerleri de kredi veriyor” diyerek, kooperatiflerdeki kişilerin bu anlamda herhangi bir eğitime tabi tutulmadığını ifade ederek, bunun sonucunda da ciddi sıkıntılar yaşandığını vurguladı.

Hiçbir bankacılık yasasına tabi tutulmuyorlar

Şafaklı, “Kredi tasarruf bankaları normal bankacılık yapmaktadır ve risk yönetimlerinden tutun hiçbir mali disiplin uygulamıyorlar. Hiçbir bankacılık yasasına tabi tutulmadıkları gibi denetlenme noktalarında da sadece mukayyitlik sorumlu olabiliyor” şeklinde konuştu.

Mukayyitlikler sistematik denetleme yapamıyor

Kooperatifçilikte denetleme mekanizmasını oluşturan mukayyitliklerin sistematik bir denetleme ve otokontrol sağlayamadıklarını dile getiren Şafaklı, Mukayyitliklerde de ciddi anlamda eğitim, yeterlilik ve uzmanlıkları olmadığının açıkça görüldüğünü kaydetti.

Profesyonel yönetim anlayışından çok uzaklar

Şafaklı, KKTC’deki en büyük sorunun mukayyitliklerin kendi hallerine bırakılmış profesyonel yönetim anlayışından uzak, rehber olma, yönlendirme, denetleme eğitme gibi temellerden yoksun olan bir yapıda olması olduğuna vurgu yaptı.

Kooperatiflerde hiçbir kurumsal yapı yok

Bugün KKTC’de kooperatiflerdeki denetlemelerin 5 yıl geriden geldiğine dikkat çeken Şafaklı, “Denetlemenin amacı rehberlik yaparak, insanların yönetim kalitesini artırarak bugünkü faaliyetlere ışık tutmaktır. Ancak bizdeki denetlemeler tam tersi işlemektedir. Ya bir problem ya bir iflas varsa geriye dönük hata bulmaya yöneliktir. Mevcut durumu iyileştirerek, ileriye dönük gelişimin önünü açmaya yönelik hiçbir çalışma ve kurumsal yapı yok” ifadelerini kullandı.

Kooperatif sekreterlerinin çoğu ikinci iş yapıyor

Kooperatiflerin güçlendirilirken kadrolarının ve görev dağılımlarının eğitim temelinde ele alınarak kimin hangi göreve yönlendirileceğinin çalışmasının da oldukça önemli olduğuna vurgu yapan Şafakalı, “Kooperatifçilik konusunda çalışanların bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi gerekmektedir. Bundan sonra da sıkı bir denetim gerçekleştirilmektedir. Bizdeki durum bundan çok uzak, isteyen istediği yerde görev yapabiliyor. Özellikle sekreterlikte maaş olmadığı için çoğu ikinci bir iş yapıyor ve bu da yönetim ve idarede bazı aksaklıklara neden olabiliyor” ifadelerini kullandı.

“Kooperatifçilikte tüm paydaşlar ele alınarak, hastalıklar tespit edilmeli”

Kooperatifçilikte tüm paydaşları ile üyelerden yönetime kadar, beklentileri temel alan analizlerin yapılmasının ve risk analizlerinin oluşturularak eylem planları çıkarılmasının önemine dikkat çeken Şafaklı, “Dünyadaki trendleri de dikkate alarak, kooperatifçiliğin filmini çekerek hastalıklı yönlerimizi bulacağız ve bunlar ışığında yola koyularak geliştirmeliyiz bu alanı” diye konuştu.

Tasarruf Kooperatif Bankaları batıyor

KKTC’de batan kooperatiflerin Tasarruf Kooperatif Bankaları olduğunun altını çizen Şafaklı, “Birçok yerde üyeler tasarruf yatırarak, kredi alıyor. Siz bunları profesyonelce yöneterek risk analizlerini yapmazsanız, bütün hesaplar altüst olacağı gibi, toparlanmanız da mümkün olmaz” ifadelerini kullandı.

Kooperatiflerde kişisel yakınlık, ahbap-çavuş ilişkisi var

Okan Veli Şafaklı, KKTC’nin kooperatifçilikteki en büyük problemin profesyonellikten uzak kişisel yakınlıkların ön planda tutulan bir yönetim anlayışına sahip olması olduğuna dikkat çeken Şafaklı, kooperatiflerin şu anda içinde bulundukları yapının ve kötü yönetiminin belirleyici olduğuna vurgu yaptı.

Kooperatifleri kurumsallık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ayağa kaldırır

Şafaklı, “Tüm bunların ışığında denetlenebilir, şeffaf ve mukayyitliğin denetimi çerçevesinde bir yapı

kurulur ve kişisel tanışıklık, duygusal ilişkiler bir tarafa bırakılırsa o zaman

kooperatifçilikte sağlam bir yapıdan söz etmemiz mümkün olabilir. Kurumsallık,

şeffaflık ve hesap verebilirlik olmadan kooperatiflerin ayağa kalkarak zaafiyetsiz bir yönetim anlayışına bürünmesi mümkün değildir” dedi.

“E- Kooperatiften işlemleri anında görerek müdahale etmeliler”

Şirketler Mukayyitliğinin profesyonel ve donanımlı bir yapıya getirilmesi gerektiğine vurgu yapan Şafaklı, “Mukayyitlikler kooperatiflerdeki işlemleri anında takip edebilmelidirler. e-Kooperatifçilik ve erken uyarı sistemleri kurularak mukayyitlikler güçlendirilmelidir.

Herhangi bir kooperatifte gerçekleşen işlemi anında görerek, verilecek kredi, risk oranı vb. etkenleri değerlendirerek, anında bağlı bulunan kooperatifi uyarabilmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.

“Kırsal bölgelerdeki kooperatiflerde duygusal ilişkiler engellenmeli”

Özellikle kırsal bölgelerdeki küçük kooperatifleri kişisel ilişkilerden uzak tutmanın çok mümkün olamayacağı gerçeğinin göz ardı edilemeyeceğine vurgu yapan Şafaklı,  “Bu tarz yapılanmanın engellenemediği bu kooperatiflerde e-kooperatifçilik sistemi ve mukayyitliğin anında müdahale ve önerisi otokontrol oluşturarak, bu kooperatiflerin de zarar veren bu yapıdan kurtulması sağlanabilir” şeklinde konuştu.

YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Bu habere de bakabilirisiniz

AŞIRI SICAKLARDAN 5 KİŞİ ÖLDÜ

Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık